İhracat yasağı ve kuyruklar: Domatesler çürüyor, sektör çare arıyor
![](https://haberserik.com.tr/wp-content/uploads/2023/03/ihracat-yasagi-ve-kuyruklar-domatesler-curuyor-sektor-care-ariyor-XZxG3qkm.webp)
ANTALYA – Domates ihracatına getirilen yasak ve sınır kapılarındaki uzun kuyruklar şubeyi zorlaştırdı. Yasakla birlikte piyasada istikrar bozulurken, sınır kapılarında oluşan kuyruklar nedeniyle çalışmalar boşa gitmeye başladı.
![](https://haberserik.com.tr/wp-content/uploads/2023/03/ihracat-yasagi-ve-kuyruklar-domatesler-curuyor-sektor-care-ariyor-0-FwsqJr9s.jpg)
YASAK DÖRT GÜN SONRA KALDIRILIYOR
Tarım ve Orman Bakanlığı, 2 Mart itibarıyla domates ihracatına kısıtlama getirdi ancak yansımalar üzerine yasağı dört gün sonra kaldırdı. Şube yetkilileri, yasağın kısa sürmesine rağmen piyasayı istikrarsızlaştırdığını söylüyor. Günlerce sınır kapılarında bekleyen tırlardan bahsetmiyorum bile. Sınır kapılarındaki sıkışıklığın ve 4 günlük ihracat yasağının domates ticaretini kontrolsüz bir şekilde sekteye uğrattığını belirten şube yetkilileri, bu gelişmelerin mevsimsel fiyat düşüşlerinin beklendiği domates pazarında derin bir krize neden olduğuna inanıyor.
![](https://haberserik.com.tr/wp-content/uploads/2023/03/ihracat-yasagi-ve-kuyruklar-domatesler-curuyor-sektor-care-ariyor-1-vrXKnIwW.jpg)
‘BULGARİSTAN’DA LABORATUVAR KURULDU’
Batı Akdeniz İhracatçı Birlikleri (BAİB) Lideri Ümit Mirza Çavuşoğlu, sınır kapılarında günlerce süren sıkışıklık yaşandığını belirterek, özellikle Kapıkule sınır kapısında yaşanan sorunun kronikleştiğini belirterek, “Türkiye’deki sorunlarımız geçişler hiç bitmedi. Şu anda Bulgaristan’da bir laboratuvar kuruluyor. Bir ayda tamamlanması planlanıyor. Tamamlanıp hizmete girdiğinde sınır kapısındaki sıkışıklığın son bulmasını ve geçişlerin rahatlamasını bekliyoruz. Ama şu anda uzun tır kuyruklarında büyük bir çile yaşanıyor. Raf ömrü kısa olan bu tırlarda ağırlıklı olarak domates taşınmaktadır. Bu beklemeler sırasında ürünlerin bir kısmı kayboluyor.”
‘GÜVENSİZLİK SATIŞ İPTALLERİNE YOL AÇTI’
Çavuşoğlu, tepkiler üzerine kaldırılan domates ihracat yasağının ardından piyasadaki ürünün birdenbire arttığını ve fiyatların dip noktalara ulaştığını bildirdi. Art arda gelen satış iptalleri nedeniyle ihracatçı zarar etti. Domatesler, solda. Üretici hem fiyattan hem de kalan işten gelir kaybına uğradı. Maliyetin altında satışlarla durumu kurtarmaya çalışırken fiyatlar dibe vurdu. Piyasanın istikrarı bozuldu. Tekrar bir araya getirmek çok zor görünüyor. Piyasadaki istikrarı etkileyecek kararlar almadan önce bize sorulsa çok güzel olur. Daireden kimseye danışılmadan karar alındığı için bu sorunları yaşıyoruz. Hata 4 günde düzeltildi ama piyasadaki düşünceyi netleştiremiyoruz. Bu tür kararlarda yer almak istiyoruz” dedi.
![](https://haberserik.com.tr/wp-content/uploads/2023/03/ihracat-yasagi-ve-kuyruklar-domatesler-curuyor-sektor-care-ariyor-2-GQdAPYdE.jpg)
‘ULUSLARARASI PAZAR PAYIMIZ DAHA BÜYÜK OLACAK’
Antalya Ticaret Borsası (ATB) Meclis Başkanı Erdoğan Ekinci, sınır kapılarında uzun süre bekleme ve marketlerdeki daralma nedeniyle domates ihracatında düşüş yaşandığını belirterek, “Kamyonlarımız üç günde sınırın öbür tarafından geçiyor. günler. Sınırda tır kuyrukları ticareti zorlaştırıyor. Yaşananları ilgili kurumlara ilettik. Bir an önce düzeltilmesi gerekiyor. Uluslararası pazar payımız daralıyor. Çünkü her ülke kendi üretimine başladı. Rusya en değerli pazarlarımızdan biriydi, yaptıkları üretim atılımıyla küçüldü. Kazakistan, Türkmenistan, Özbekistan gibi ülkeler de büyük yatırımlarla seralar kurmuş ve üretime başlamıştır. Şimdi son teknolojilerle topraksız tarım yapıyorlar. Ukrayna’da savaş nedeniyle göç yaşandı. Bu nedenle domates ihracatımızda son yıllarda çok büyük düşüşler yaşanıyor. Mevcut pazarları devam ettirebilmemiz için sınır kapılarındaki sorunların çözülmesi gerekiyor” dedi.
‘YANLIŞ BİR ADIM OLDU’
4 gün süreyle getirilen ihracat yasağının domates fiyatlarında mevsimsel düşüş beklenirken pazardaki ürün-fiyat istikrarını da bozduğunu belirten Ekinci, bu tür adımların tarım sektörüne uzun vadeli olumsuz etkileri olduğunun altını çizdi. . Ekinci, kararın etkilerini şöyle anlattı: “Yılın bu döneminde piyasada eser sayısı artıyor. Piyasada domates boyutu artıyordu, dolayısıyla fiyatlar doğal olarak düşecekti. Devlet biraz aceleci davranarak ihracat kapılarını kapattı. Yanlış bir zamanlama adımıydı. Karar öncesi üreticinin 28-30 liradan ihracata gönderdiği domatesin fiyatı 12-13 liraya geriledi. Daha önce limon ihracat yasağı gelince limon sattığımız ülkeler Afrika ve Arjantin limonlarına yöneldi. Sonra bu tercih devam etti, hala o pazarlardan eser alıyorlar. Bu tür kararlar pazar payımızı olumsuz etkiliyor.”
![](https://haberserik.com.tr/wp-content/uploads/2023/03/ihracat-yasagi-ve-kuyruklar-domatesler-curuyor-sektor-care-ariyor-3-yQlMSBVA.jpg)
‘ÇİFTÇİLERİN SERALARDA YÜZÜ ÜRETİCİLER UMUTSUZ’
Antalya’da sera domatesi üreticisi Süleyman Cihangir Yılmaz da gümrük kapılarında uzun kuyruklara neden olan sorunlardan birinin 2 bin avrodan 7 bin avroya çıkarılan transit fiyatı olduğuna değindi. İhracatçının yaşadığı sıkıntının üreticiyi de etkilediğini vurgulayan Yılmaz, “Seralarda çiftçinin yüzü asık, gözlerinde umutsuzluk var. Aylarca büyüttükleri, çocuklarına baktıkları işler çöp oluyor. Bu sorun sınırlarda yaşanırken, domates ihracat kapılarının kapanmasıyla fiyat istikrarı alt üst oldu. Bu hata dört gün sonra geri alındı, ancak üreticinin başına geldi. Fiyatların düşmesini engelleyemedik. Kaybımız çok büyük. Üretimde verdiğimizle satıştan aldığımız aynı. Emeğimizin hiçbir değeri yoktu. Tüketici açısından bakıldığında değişen bir şey yok. Bizden işi en yüksek 10 liraya alan marketlerde domates yine 28-30 liraya satılıyor. Kaybeden üretici olur.”